EN 16001 / ISO 50001 - System zarządzania energią

Zarządzanie zużyciem energii staje się koniecznością dla coraz większej liczby firm i instytucji. Rosnące ceny energii wpływają niekorzystnie na rentowność i konkurencyjność przedsiębiorstw. Dlatego właśnie firmy decydują się na wdrożenie systemu zarządzania energią, zgodnego z normą EN 16001 lub normą ISO 50001. Dzięki systemowi zyskują możliwość uporządkowania i pełnej kontroli kosztów w tym zakresie.

Norma jest zestawem elementów, określających optymalny model systemu zarządzania paliwami i mediami energetycznymi w każdej organizacji.
Podstawowym celem normy jest pomoc podmiotom gospodarczym w poprawie ich efektywności energetycznej, oraz redukcji zużycia energii. Standard zawiera informacje na temat systemowego zarządzania energią. Określa on i systematyzuje wszystkie czynniki wpływające na zużycie energii. Stanowi przewodnik umożliwiający modernizację już istniejącego systemu, lub ewentualne stworzenie, wdrożenie i certyfikację nowego skutecznego systemu zarządzania energią. Zastosowanie się do wymogów standardu umożliwia przedsiębiorstwu zachowanie zgodności z obowiązującymi w tym zakresie uwarunkowaniami prawnymi. Norma może funkcjonować niezależnie, koegzystować równolegle, lub może być zintegrowana z innymi systemami zarządzania. Standard EN 16001 został zbudowany według tej samej struktury co ISO 14001. Stanowi on podstawę szkicu międzynarodowego standardu ISO/DIS 50001 Systemy Zarządzania Energią - Zalecenia i wymogi użytkowania. Został skonstruowany w taki sposób, aby docelowe przejście z EN 16001 na ISO 50001 było procesem płynnym. Standard ISO 50001:2011. Standard PN-EN 16001 oparty jest na ugruntowanej metodologii (cyklu Deminga) - znanej jako Plan-Do-Check-Act. Wdrożenie standardu realizowane jest w czterech etapach:

• Etap I-Plan (zaplanuj) Planowanie polegające na identyfikacji aspektów energetycznych, określające zamierzenia i cele oraz zobowiązania prawne;
• Etap II-Do (wykonaj) Faza realizacji polegająca na przydzieleniu zasobów i odpowiedzialności, podniesieniu świadomość w organizacji, przeprowadzeniu szkoleń, utworzeniu dokumentacji, itp...;
• Etap III-Check (sprawdź) Sprawdzenie dokonane poprzez ustanowienie monitoringu programu zarządzania energią, przeprowadzanie wewnętrznych audytów systemów zarządzania energią;
• Etap IV-Act (zastosuj) Wprowadzenie zmian;

Korzyści związane z wdrożeniem oraz certyfikacją systemu zarządzania energią:

• poprawa efektywności energetycznej;
• zmniejszenie zużycia energii, a tym samym jej kosztów;
• zwiększenie wydajności operacyjnej;
• zachowanie standardów funkcjonalnych charakterystycznych dla danego sektora gospodarki;
• uwzględnienie wymagań prawnych i zapewnienie zgodności formalnej w zakresie zastosowanych rozwiązań;
• sformalizowanie i unifikacja polityki w zakresie zużycia energii;
• integracja systemu zarządzania energią z innymi obowiązującymi systemami;
• zmniejszenie ryzyka związanego z bezpieczeństwem energetycznym;
• redukcja emisji gazów;
• poprawa wizerunku firmy;

Wdrożenie systemu musi być poparte przeprowadzeniem audytu wstępnego zawierającego identyfikację stanu zastanego, oraz analizę obszarów koniecznych zmian celem dostosowania ich do regulacji zawartych w normie. Następnie wymaga szczegółowego opracowania celów i zadań w zakresie polityki energetycznej w przedsiębiorstwie. Dokumentacja przygotowana dla potrzeb przedsięwzięcia powinna zawierać procedury i instrukcje realizacyjne, analizy funkcjonalne proponowanych rozwiązań, oraz jasny, przejrzysty harmonogram wdrożenia systemu. Wdrożenie kończy się: szkoleniami pracowników w zakresie procedur i wymagań normy, wyłonieniem zakładowych audytorów, uruchomieniem programu audytów wewnętrznych, przeprowadzeniem audytu końcowego.

Jest to system na tyle elastyczny i uniwersalny, że przynosi efekty zarówno międzynarodowym korporacjom, jak i małym czy średnim przedsiębiorstwom.

Opracowanie redakcja na podstawie materiałów pobranych ze strony www.udt.gov.pl.